Edukacja, czy NEUROedukacja?
Przyjrzyjmy się temu, jak uczy się mózg i co to zmienia w nauce języka niemieckiego
Uczenie się bywa kwestą talentu, ale statystycznie jest zupełnie inaczej. To nie kwestia talentu, lecz biologii. Coraz więcej badań z pogranicza neuronauki, psychologii poznawczej i dydaktyki, pokazuje, jak dokładnie uczy się mózg i dlaczego jedne metody działają, a inne prowadzą tylko do frustracji.
Dziś przywołamy aktualne badania (grudzień 2024) opublikowane w czasopiśmie Frontiers in Education i pokażemy, jak wykorzystać wiedzę o mózgu w nauce niemieckiego.
Czym jest neuroedukacja?
To dziedzina, która bada, jak mózg przetwarza informacje, jak powstaje pamięć językowa, jak emocje, stres i motywacja wpływają na uczenie się oraz mówi dlaczego niektóre metody nauki są biologicznie nieskuteczne.
Nie chodzi o sztuczki, ani uczenie się we śnie, lub inne tajemnicze metody. Chodzi o zrozumienie mechanizmów neuronalnych, które stoją za zapamiętywaniem słów, struktur gramatycznych i automatyzują mówienie.
Plastyczność mózgu – fundament nauki języka
Mózg jest plastyczny, czyli zmienia swoją strukturę pod wpływem doświadczenia. Przed laty mówiono o plastyczności do wieku 25 lat, dziś coraz częściej mówi się o plastyczności do wieku 50 lat, a najnowsze badania pokazują, że mózg jest plastyczny aż do późnej starości.
Na czym ta plastyczność polega? Każdego nowe słowo, nowa konstrukcja zdania, każda próba mówienia tworzy lub wzmacnia sieci neuronowe.
Jeden z wniosków, jakie z tego płyną: nie istnieje “za późne wzięcie się za naukę języka”. Istnieje tylko zbyt rzadki i źle zaprojektowany kontakt z językiem.
Zakuwać, czy nie? I tak, i nie!
To się przydaje, gdy egzamin jest jutro. Badania pokazują jednak jednoznacznie, że jednorazowe i długie sesje nauki powodują krótkotrwałe zapamiętanie, które szybko zanika. Po egzaminie lub kilka dni później nie pamiętamy, czego tak intensywnie uczyliśmy się!
Czego potrzebuje mózg?
Mózg potrzebuje powtórek w czasie, powrotów do materiału po przerwie oraz lekkiego wysiłku przy przypominaniu. Z punktu widzenia mózgu: przypominanie sobie zapamiętanych wiadomości jest ważniejsze, niż ich zapamiętanie po raz pierwszy!
Jak wygląda to w nauce języka niemieckiego?
Zamiast czytać listę słówek 10 razy, lepiej jest przeczytać ją dziś, przypomnieć sobie jutro, po trzech dniach, po 5 dniach, po tygodniu. Potem używać te słówka w zdaniu i mówić je na głos.
Czego potrzebuje mózg?
Mózg uczy się skuteczniej, gdy angażujemy więcej niż jeden zmysł. Wzrok, słuch, mowę, ruch (pisanie, gestykulacja). Dlatego samo czytanie jest najmniej skutecznie, ale już mówienie na głos aktywuje dodatkowe obszary mózgu, a słuchanie + tekst + mówienie daje najlepsze efekty.
Przykład
Zamiast przeczytać (w głowie) zdanie: Ich habe heute keine Zeit.
Lepiej: przeczytać, usłyszeć, powiedzieć na głos, użyć w innym kontekście. Dlaczego? To cztery różne ścieżki neuronalne dla tej samej struktury. Ale o co chodzi. Wyobraź sobie, że stoisz w korku. Ale czy będziesz w nim stał do końca, gdy znasz jeden, drugi, czy trzeci objazd? Podobnie działa mózg. Ale jeszcze lepiej. Mózg potrafi dojechać do celu wykorzystując te wszystkie cztery drogi na raz. Dzięki temu lepiej przypominamy sobie, a po czasie już po prostu to wiemy, gdyż są to stałe autostrady, które używane są codziennie.
Co jeszcze jest ważne?
Neuroedukacja pokazuje, że feedback wzmacnia poprawne połączenia neuronalne (to tak, jakbyśmy otrzymali pochwałę: super, że pojechałeś tym objazdem, zaoszczędziłeś 30 minut!). Niestety brak korekt utrwala błędy.
Dlatego rozmowa z nauczycielem, poprawa błędów i świadome zauważanie, co było nie tak jest kluczowe, jeśli celem jest płynne mówienie, a nie tylko bierna wiedza.
Jak wykorzystujemy to w einfach so!?
Wiemy, że nowoczesna nauka języka nie polega tylko na przerabianiu podręcznika, nie opiera się na pamięci krótkotrwałej, nie zakłada również, że wszyscy uczą się tak samo.
Skuteczna nauka uwzględnia biologię mózgu, pracuje z emocjami i motywacją, opiera się na aktywnym użyciu języka i daje regularny feedback.
Podsumowanie
Mózg uczy się języka wtedy, gdy jest bezpieczny, aktywny, regularnie wraca do materiału i używa go w znaczącym kontekście!
Zostań z nami na dłużej!
Obserwuj nas w mediach społecznościowych i skontaktuj się z nami w razie pytań.